РС (Якутия), Намский у., с. Никольский, ул. Е.Протопопова, д. 14

Никольская сельская модельная библиотека

Книги — это мудрость, запечатленная в словах, открывающая двери в бескрайний мир знаний.

Добро пожаловать в нашу библиотеку, где каждая страница — это новое приключение, а каждая строка — ключ к пониманию бескрайних граней жизни.

Никольскай нэһилиэгин мелодистара

Кудрина Светлана Николаевна (1949-2013)

София Васильевна Охлопкова

София Васильевна 1954 сыллаахха от ыйын 7 күнүгэр Нам улуупун Никольскай нэһилиэгэр элбэх оҕолоох Охлопковтар дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүтэ. 1974 сыллаахха Дьокуускайдааҕы култуура училищетын хоровой отделениетыгар кэтэхтэн үөрэнэн, 1987-1993 сылларга Никольскай нэһилиэк сынньалан киинин дириэктэринэн, онтон 1999-2002 сылларгар уус-уран салайааччынан, А.Ф. Шестаков аатынан улуустааҕы култуура киинигэр методиһынан үлэлээбитэ. Ол кэмнэргэ «Коробейники», «Намыына», «Сайыына» ансаамбыллары кытта үлэлэспитэ. 1986 сыллаахха «Сибэкки ырыатын истээри» диэн маҥнайгы айымньытын суруйбута. . Ити кэмнэртэн күн бүгүнүгэр диэри айа-тута, ыллыы-туойа айымньылаах үлэтинэн дьарыгырар, ситиһиилэнэр. Ол курдук айар үлэтин маҥнайгы ситиһиитинэн буолар 2003 сыллаахха олунньуга ыытыллыбыт «Ырыа түһүлгэтэ» улуустааҕы ааптарыскай ырыа күрэҕэр бэйэтин тылыгар уонна мелодиятыгар суруллубут «Оҕо сааспыт кэмнэрэ» айымныта «Оҕо ырыата» анал ааты ылбыта. 2008 сыллаахха СӨ норуодунай артыыската, СӨ култууратын туйгуна,
ырыа айааччы Анастасия Варламова 60 сылыгар аналлаах «Биһик ырыата» иккис өрөспүүбүлүкэтээҕи күөн күрэскэ оҕоҕо анаммыт ырыа түһүмэҕэр бэйэтин тылыгар уонна мелодиятыгар «Сиргэ сана киһи кэллэ» ырыата бастакы истиэпэннээх дипломант, 2010 сыллаахха Улуу Кыайыы 65 сылын көрсө «Дуорайын ырыалар» улуустааҕы дуэттар, триолар, квартеттар күрэхтэригэр Александр Тарасов тылыгар «Өйдөбүнньүк» ырыата «Бастыҥ ааптарыскай ырыа»
анал аат, 2014 сыллаахха Илья Христофоров 75 сааһыгар аналлаах «Ырыа-санаа ырата» ырыа айааччылар күрэхтэригэр Александр Тарасов тылларыгар «Өйдөбүнньүк» диэн ырыатынан Гран-при хаһаайына, 2017 сыллаахха Саха АССР норуодунай артыыһа, норуот тапталлаах ырыаһыта, самодеятельнай композитор Христофор Максимов төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах өрөспүүбүлүкэтээҕи «Күн таптала» ырыа ыһыаҕар Александр Тарасов тылларыгар «Өйдөбүнньүк» ырыата ырыа айааччылар күөн курэстэригэр «Сүгүрүйүү ырыата» анал аат, 2017 сыллаахха «Ыллыаҕын, доҕоттоор, күн кэрэтин хоһуйан» Эҥсиэли хочотун ырыа айааччыларын сана ырыаларын сүрэхтиир улуустааҕы күөн күрэскэ Люция Постникова тылларыгар «Сибэкки ырыатын истээри» айымньыта уһус истиэпэннээх лауреат, 2018 сыллаахха «Ыллыаҕын, доҕоттоор, олох кэрэтин хоһуйан» улуустааҕы күрэххэ Юрий Потапов-Саргын тылларыгар «Үчүгэйин үрүн түүн» ырыата бастакы истиэпэннээх лауреат уонна «Истиҥ, иһирэх ырыа» анал ааттар иҥэриллибиттэрэ. 2019 сыллаахха ааптарыскай ырыаларынан «Сибэкки ырыатын истээри» диэн хомуурунньуга тахсыбыта.
София Васильевна «СӨ култууратын туйгуна», «СӨ норуотун уус-уран айымнытын сайдыытыгар кылаатын иһин», «Никольскай нэһилиэк уус-уран айымньытын сайдыытыгар кылаатын иһин», «Айыыһыт алгыһа» ийэҕэ анал бэлиэ, Никольскай нэһилиэк «Ытык кипһтэ» бочуоттаах бэлиэлэр хаһаайкалара, «Туллук хаара» ырыа айааччылар түмсүүлэрин кыттыылааҕа.
София Васильевна 1993 сыллаахтан «Намыына» ансаамбылы тэрийэн, мунньан, улуустааҕы, өрөспүүбүлүкэтээҕи уонна аан дойду күрэхтэригэр кытыннаран лауреат, дипломант, норуоттар икки ардыларынааҕы Гран-при наҕараада хаһаайынын аатын ылары ситиспитэ, күн бүгүн көхтөөхтүк салайан үлэлэтэр.
София Васильевна элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн тапталлаах ийэтэ, иһирэх эбэтэ, киэн-холку майгылаах далбар хотун. Кини көмүс куолаһынан ыллыыр ырыалара дьон дууһатын абылыыр, сылаанньытар.

Нератова-Хаётова Мария Петровна

Мария Петровна 1972 сыллаахха ыам ыйын 31 күнүгэр Никольскай нэһилиэгэр күн сирин көрбүтэ. 1999 сыллаахха Дьокуускайдааҕы государственнай университет культурология салаатын бүтэрэн, Хаҥалас улууһун Мохсоҕоллоох нэһилиэгин орто оскуолатыгар учууталынан ананан,
аан дойду култууратын билиигэ-көрүүгэ оҕолору үөрэтэр.
Айар үлэтэ төрөөбүт дойдутугар Никольскайга саҕаламмыта. 1990 сыллаахха аан бастаан мелодистар күрэхтэригэр кыттан, дипломант аатын ылан, айар суолга үктэммитэ. Тоҕус уонус уустук сылларга Елена Александровна Кутукова салайааччылаах Нам улууһун айар бөлөҕүн аатыттан атын
улуустарга элбэхтик гастрольга сылдьыспыта. Ол курдук Уус Алдан, Мэҥэ Ханалас, Горнай, Хаҥалас улуустарынан сылдьыбыттара. Таптал, айылҕа, олох туһунан араас хабааннаах лирическэй, патриотическай ырыалардаах.
Бастакы айар түһүлгэтин 1999 сыллаахха төрөөбүт дойдутугар тэрийбитэ. Бу кэмтэн ыла ырыалара элбэх кэнсиэрдэргэ, тэрээһиннэргэ ылланан кэллилэр. 2016 сыллаахха бастакы хоһооннорун хомуурунньугун таһаарбыта. 2022 сыллаахха өр иитэ сылдыбыт санаатын толорон, бастакы ааптарыскай ырыаларын хомуурунньугун таһаарбыта.
Мария Петровна Саха Өреспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна, норуот айымнытын туйгуна. Литератураҕа өрөспүүбүлүкэтээҕи араас күрэх лауреата, бэйэтин хоһоонноругар ырыа суруйар. Мохсоҕоллоох нэһилиэгэр оҕолору хомус куруһуогар дьарыктыыр, гастролларга, күрэхтэргэ кытыннарар. «Иһирэх» диэн сахалыы фольклорнай ансаамбылы салайар. Литературнай, мелодистар уонна интернациональнай араас таһымнаах күрэхтэр кыайыылаахтара. Кэпсээн суруйан холонор, дьон-сэргэ биһирэбилин ылар.
Мария Петровна төрөөбүт Никольскайын олоҕор кэлэн көхтөөхтүк кыттар, ол курдук араас аахсыйаларга спонсордыыр, ороһуоспанан, бырааһынньыктарынан эҕэрдэ кэнсиэрдэри, оҕолорго аналлаах күрэхтэри тэрийэн, нэһилиэкпит дьонун-сэргэтин сэргэхситэр, үөрдэр, сырдыкка угуйар.

Баишева Елена Дмитриевна

Елена Дмитриевна 1964 сыллаахха от ыйын 9 күнүгэр Таастаах нэһилиэгэр төрөөбутэ. 1983 сыллаахха ЯПУ-1 музыкальнай отделениетын бүтэрэн, Сунтаар Элгээйитигэр ананан үлэлии барбыта. 2003 сыллаахха Дьокуускайдааҕы М.К. Аммосов аатынан государственнай университет саха салаатын үөрэнэн бүтэрэн, саха тылын учууталынан үлэлээбитэ.
Айымньылаах үлэтэ 1983 сыллаахтан арыллан, араас тиэмэлэргэ ырыалара суруллан тахсыбыттара. Биир бастакы айымнытынан буолар И. Сосин тылларыгар «Мичээрдэр» диэн сырдык иэйиилээх, ураты тыыннаах ырыата. 2005 сыллаахха «Ырыаларым — ыра санааларым» диэн бастакы хомуурунньуга күн сирин көрбүтэ. Ити кэмнэртэн ыла күн бүгүнүгэр диэри ырыалара өрөспүүбүлүкэ араас муннуктарыгар тарҕанан ылланаллар, дьон биһирэбилин ылаллар.
Елена Дмитриевна — СӨ култууратын туйгуна, үлэ бэтэрээнэ, нэһилиэк сэбиэтин дьокутаата, «Никольскай нэһилиэк инники сайдыытыгар кылаатын иһин» бочуоттаах бэлиэ хаһаайката, Нам улууун култуураҕа салаатын бочуоттаах үлэһитэ, Нам улууһун «Туллук хаара» ырыа айааччылар түмсүүлэрин кыттыылааҕа.
Елена Дмитриевна билигин Никольскайдааҕы Е.И. Бубякина аатынан «Күндүл» норуот айымньытын дьиэтин дириэктэринэн айа-тута, дьону-сэргэни сырдыкка-кэрэгэ угуйа Tahaaрыылаахтык үлэлии-хамсыы сылдьар.

Зинаида Васильевна Нератова — Тупсууна

Зинаида Васильевна 1964 сыл кулун тутар ый 28 күнүгэр Нам улууһун Никольскай нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
Дьокуускайдааҕы 2 Nº-дээх педколледжы ситиһиилээхтик бүтэрэн, иитэччи идэтин баһылаан, Хамаҕатта «Кытылчаан» уһуйааныгар улэтин саҕалаабыта, кэлин Никольскай «Веснянка» уһуйааныгар иитээччинэн онтон сэбиэдиссэйинэн үтүө суобастаахтык улэлээбитэ. Кырачааннары иитиигэ бары кыһамньытын ууран, оҕо аймах тапталын, олохтоохтор истиҥ ытыктабылларын ылбыта.
Улуус, нэһилиэк общественнай үлэтигэр көхтөөхтүк кыттар. 2017 — 2025 сылларга нэһилиэк дьахталларын сэбиэтин салайан, үрдүк таһаарыылаахтык үлэлээбитэ, хас да төгүлүн нэһилиэк сэбиэтин дьокутаатынан талыллыбыта. Никольскай нэһилиэгин «Намыына» вокальнай ансаамбыл солистката.
Зинаида Васильевна «Отуу уота» литературнай уонна «Туллук хаара» ырыа айааччылар түмсүүлэрин кыттыылааҕа. Бастакы кинигэтэ «Санаам ымыылара» диэн ааттаах хоһооннорун хомуурунньуга бэчээттэммитэ, иккис кинигэтэ «Дууһам туойар тойуга» диэн,
хоһоон уонна ырыа тиһиллэн, 2019 сыллаахха сырдык иэйиилээх икки кинигэ тэбис-тэҥҥэ, утуу-субуу тахсан, күн сирин көрбүүттэрэ. Манна ааптар иэйнилэрэ, олоххо, тапталга, айылҕаҕа сыһыаннаах хоһоонноро, нууччалыы хоһоон суруйууга, тылбааска холонуулара уонна матыптаабыт ырыалара, нотаҕа түһэриллэн, киирбиттэр. Айбыт ырыаларынан уонна атын мелодистар кини хоһоонноругар суруйбут ырыаларынан түмүллэн тахсыбыт диискэлээх. Өрөспүүбүлүкэҕэ
биллибит ырыаһыттар Гаврил Пахомов «Сэгэрим, эн кэлиий», «Тилиннэрдин», Александр Дмитриев — Таммах «Эр дьоннор күннэрэ», «Көҥүлгэ көччүйүөм» диэн кини айбыт хоһоонноругар ырыа айан
ыллыыллар, ырыатын толороллор.
2019 сыллаахха кулун тутар ый 29 күнүгэр «Дууһам туойар тойуга» айымнылаах үлэтин кэнсиэрин тэрийбитэ. Отучча ырыа ааптара. Ол иһигэр Юрий Потапов-Саргын «Айылҕам маанылаахтара» диэн кинигэтин хоһоонноругар оҕолорго анаан уонча ырыа суруллубута.
2021сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин мелодистарын Сойууһа тэриллибитэ 20 сылыгар аналлаах «Ыалы туругурдар ырыалар» өрөспүүбүлүкэтээҕи курэххэ «Эр дьоннор күннэрэ» ааптарыскай ырыата «Эр киһи — дьиэ кэргэн тутула» диэн анал аат ылбыта. 2021 сыл ыам ыйын 23 күнүгэр тахсыбыт «Дьиэ кэргэн иһирэх эйгэтэ» диэн Саха Өрөспүүбүлүкэтин ырыа айааччыларын Сойууһа таһаарбыт кинигэтигэр «Эр дьоннор күннэрэ» ырыата киирбитэ.
2021 сыл муус устар 10 күнүгэр Нам улууһун өрөгөй ырыатын ааптара, поэт, оҕо суруиааччыта Василий Васильевич Ушницкай-Сэки «Туоллун миэнэ сырдык ырам» I өрөспүүбүлүкэтээҕи ырыа айааччылар күөн күрэстэригэр Сэки тылыгар «Хомсомуол» ырыатынан дипломант III таһыма буолбута.
2021 сыл сэтинньи ый 1 күнүгэр норуот тапталлаах ырыаһыта Екатерина Афанасьевна Захарова-Саха Күөрэгэйэ 100 сылыгар анаммыт «Ырыам ыраах эн дьиэрэй» өрөспүүбүлүктэтээҕи ырыа күрэҕэр «Саха Күөрэгэйэ» ааптарыскай ырыатынан лауреат II үрдэлэ ааты ылбыта.
Екатерина Афанасьевна Захарова-Саха Күөрэгэйигэр сүгүрүйэн айыллыбыт, анаммыт «Саха Күөрэгэйэ» анабыл хоһоонно ырыа айыы, толоруу иһин Харбаанча аҕа ууһун сыдьаана Захарова Анастасия Степановна дьиэ кэргэнэ анаабыт анал бириис хаһаайката. СӨ култуура уонна духуобунас министиэристибэтин «СӨ норуот уус-уран айымныта сайдыытыгар кылаатын иһин» итиэннэ «Никольскай нэһилиэк инники сайдыытыгар кылаатын иһин», «Никольскай нэһилиэк уус-уран айымныта сайдыытыгар кылаатын иһин» бэлиэлэринэн наҕараадаламмыта.
Кэргэннэх, икки оболоох, сиэннэрдээх.